Gaya HidupKesihatan

Mengenali Sistik Fibrosis

Sistik fibrosis atau cystic fibrosis (CF) adalah sebuah penyakit keturunan yang menyebabkan kerosakan teruk pada paru-paru, sistem pencernaan dan organ-organ lain di dalam tubuh.

Sistik fibrosis menurut laman sesawang Healthline  mempengaruhi sel-sel yang berfungsi menghasilkan lendir, peluh serta jus pencernaan.

Cecair ini biasanya dirembeskan dalam bentuk lapisan yang nipis dan licin.

Namun bagi mereka yang menghidap penyakit ini pula, terdapat sebuah gen yang menyebabkan cecair yang dirembeskan likat dan melekit.

PUNCA BERLAKUNYA SISTIK FIBROSIS

Ia berlaku akibat kecacatan yang berlaku pada gen yang  diberi nama  “cystic fibrosis transmembrane conductance regulator” (CFTR).

Gen ini mengawal pergerakan keluar masuk air dan garam di dalam sel-sel tubuh.

Perubahan secara tiba-tiba (ataupun mutasi), dalam gen CFTR menyebabkan lendir yang dirembeskan  menjadi lebih likat dan lebih melekit daripada yang sepatutnya.

Rembesan lendir secara tidak normal ini  selalunya terkumpul di dalam pelbagai organ di dalam tubuh, antaranya termasuklah

  • Usus
  • Pankreas
  • Hati
  • Paru-paru

Pelbagai jenis kecacatan boleh berlaku pada gen CFTR  seterusnya menjejaskannya.

Jenis kecacatan yang dihidapi gen ini mempengaruhi tahap keterukan penyakit ini.

Gen yang rosak diwarisi oleh kanak-kanak daripada ibu bapa mereka.

Seorang kanak-kanak yang mewarisi salinan gen ini daripada kedua-dua ibu bapa mereka berpotensi tinggi untuk menghidap penyakit ini.

GEJALA-GEJALA SISTIK FIBROSIS

Menurut laman web Cystic Fibrosis Foundation, antara gejala yang dihidapi pesakit CF adalah:

  • Kulit terasa masin
  • Batuk yang berterusan, disusuli dengan kahak
  • Kerap menghidap jangkitan paru-paru seperti pneumonia atau bronkitis
  • Nafas yang berbunyi atau masalah sesak nafas
  • Pertumbuhan yang terbantut ataupun tiada pertambahan berat badan walaupun mempunyai selera makan yang baik
  • Najis yang dihasilkan berminyak atau menghidap masalah dalam membuang air besar
  • Kemandulan bagi golongan lelaki

RAWATAN BAGI SISTIK FIBROSIS

Jenis dan tahap keterukan gejala-gejala sistik fibrosis adalah berbeza bergantung kepada individu.

Jadi,  walaupun rancangan rawatan mengandungi sebilangan perkara yang sama, ia dihasilkan mengikut gejala yang dialami setiap individu.

Gavin, seorang remaja berusia 15 tahun  merupakan penghidap sistik fibrosis, sedang memakai rompi rawatan untuk melegakan gejala penyakit ini

Penghidap CF perlu bekerjasama dengan golongan perubatan profesional serta ahli  keluarga mereka untuk mereka rancangan rawatan yang unik buat mereka.

Antara rawatan terapi bagi penghidap CF adalah:

  • Pembersihan saluran pernafasan untuk membantu melonggarkan serta menghapuskan lendir likat yang boleh terkumpul dalam paru-paru.

Sesetengah teknik pembersihan saluran pernafasan memerlukan bantuan daripada ahli keluarga, rakan-rakan atau terapi pernafasan.

  • Ramai penghidap CF menggunakan rompi unik untuk melegakan gejala penyakit ini.

Ia menggetarkan dada pada kekerapan yang tinggi untuk membantu melonggarkan serta menipiskan lendir.

  • Ubat-ubatan sedut pula untuk membuka saluran pernafasan atau menipiskan lendir.

Ubat-ubat ini pada asalnya adalah berbentuk cecair yang dijadikan kabus atau aerosol menerusi sebuah alat yang digelar nebulizer.

  • Sesetengah pesakit mengambil dalam bentuk kapsul, enzim pankreas tambahan untuk meningkatkan penyerapan nutrien penting.

Sumber zat tambahan ini diambil dengan setiap hidangan serta kebanyakan makanan ringan.

Penghidap CF juga biasanya mengambil multivitamin.

MENCEGAH PENYEBARAN CF

Oleh kerana CF adalah sebuah penyakit genetik, hal ini bermaksud ia merupakan sebuah penyakit yang diwariskan daripada ibubapa kepada anak-anak.

Jadi,  tidak ada jaminan seseorang boleh dicegah daripada mempunyai penyakit ini.

Walaupun begitu, melalui ujian DNA, seseorang boleh memastikan mereka atau pasangan mereka bukanlah pembawa penyakit tersebut.

Namun begitu, oleh kerana gen ini sangat besar dan rumit, tidak semua mutasi yang menyebabkan CF telah ditemui dan dikenali.

Malahan mungkin seseorang boleh jadi pembawa bagi penyakit ini walaupun keputusan ujian DNAnya tidak menunjukkan terdapatnya mutasi pada gen individu tersebut.

YAYASAN SISTIK FIBROSIS

Yayasan Sistik Fibrosis menyokong penyelidikan untuk mengkaji serta membangunkan cara-cara baru untuk merawat CF serta mengekalkan terapi-terapi berpotensi untuk mensasarkan penyakit ini dari setiap sudut.

Tags
Show More

Artikel Berkaitan.